Ít sữa sau sinh mổ

Việc các chị em gặp phải tình trạng ít sữa sau sinh mổ gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Khi mẹ không có đủ lượng sữa cho bé bú, bé có thể sẽ phải chịu một số ảnh hưởng nhất định đến quá trình phát triển. Các mẹ hãy cùng tìm hiểu về các nguyên nhân cũng như cách khắc phục trường hợp sinh mổ ít sữa qua bài viết dưới đây nhé!

1. Nguyên nhân mẹ sinh mổ ít sữa

Về cơ bản, mẹ bị ít sữa là do thiếu hormone oxytocin và prolactin. Cả mẹ sinh thường và mẹ sinh mổ đều có thể bị thiếu 2 loại hormones này. Ngoài ra, các hormone estrogen và progesterone cũng có ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa mẹ.

• Hormone prolactin: Được tiết ra từ tuyến yên và đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể mẹ tăng khả năng tiết sữa.
• Hormone oxytocin: Có tác dụng giải phóng sữa, giúp sữa di chuyển dễ dàng trong các ống dẫn, sau đó thoát ra khỏi núm vú qua hoạt động bú, mút của bé hoặc do vắt sữa mẹ.
• Hormone estrogen: Tác dụng tăng số lượng và kích thước của ống dẫn sữa nhờ thế giúp sữa di chuyển nhanh và dễ dàng hơn.
• Hormone progesterone: Hỗ trợ cho sự phát triển của các thùy tuyến và các nang sữa để sẵn sàng cho việc tiết sữa.

Để mẹ có nguồn sữa dồi dào và chất lượng, các hormone trên phải được duy trì ở mức ổn định trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. Sự suy giảm hoặc rối loạn, thay đổi thất thường của các hormone trên sẽ ảnh hưởng lớn tới sản lượng sữa của mẹ, và thường sẽ khiến mẹ bị ít sữa.

Đối với mẹ sinh con bằng phương pháp mổ đẻ, do cơ thể bị suy yếu nên nồng độ các hormones này càng dễ bị thay đổi. Có nhiều yếu tố dẫn tới những thay đổi này như:

1.1 Ảnh hưởng từ thuốc

[caption id="attachment_1656" align="aligncenter" width="600"] Mẹ bị ảnh hưởng thuốc gây mê, gây tê khiến mẹ không có sữa ngay sau sinh[/caption]

Nguyên nhân khiến mẹ ít sữa do ảnh hưởng từ thuốc bao gồm:

• Thuốc gây tê, gây mê: Một số loại thuốc gây tê, gây mê sau khi sử dụng vẫn còn tồn tại trong cơ thể một khoảng thời gian và gây ảnh hưởng đến hoạt động tiết sữa khiến lượng sữa bị giảm.
• Ảnh hưởng từ thuốc kháng sinh: Một số loại thuốc kháng sinh làm ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa, làm sữa có mùi khó chịu là: thuốc kháng sinh nhóm Metronidazol, thuốc kháng sinh nhóm Tetracycline…
• Không cho con bú ngay sau khi sinh mổ: Do ảnh hưởng của thuốc gây tê, gây mê mà các mẹ sau sinh có thể gặp tình trạng ủ rũ, buồn ngủ và không thể cho con bú. Các loại thuốc giảm đau cũng có thể gây ra tình trạng này, khiến cơ thể mẹ không nhận được các tín hiệu cần thiết để sản xuất sữa, làm sữa mẹ về chậm và ít. Nhiều mẹ do lo ngại dư lượng thuốc bị chuyển vào sữa, nên cũng không cho con bú sớm, càng làm tình trạng sữa ít rõ rệt hơn.

1.2 Do vết thương sau mổ

Vết thương sau sinh mổ khiến mẹ đau gấp nhiều lần so với sinh thường. Việc sinh mổ sẽ khiến mẹ có thể gặp phải tình trạng ít sữa do những nguyên nhân sau:

Mẹ không ăn đủ dinh dưỡng sau sinh mổ

• Nhiều chị em vì vết mổ quá đau nên không thể ăn được nhiều.
• Bên cạnh đó, việc sinh mổ cũng khiến chị em phải hạn chế các món ăn từ hải sản, món ăn tính hàn, sợ ăn trứng lên sẹo… nên không có đủ dinh dưỡng cho cơ thể tổng hợp sữa.

Mẹ không ngủ đủ giấc

Vết mổ đau và ảnh hưởng của các loại thuốc sử dụng trong quá trình sinh mổ khiến một số chị em khó ngủ, ngủ không sâu, ngủ không đủ giấc khiến người mệt mỏi, uể oải, không đủ năng lượng cho các cơ quan sản xuất và vận chuyển sữa hoạt động trơn tru.

Cơ thể hồi phục chậm

Quá trình phục hồi sau sinh mổ phụ thuộc vào từng thể trạng mỗi người. Nhiều chị em có quá trình phục hồi chậm, sức khỏe yếu và tâm lý lo lắng, khiến các hormone tiết sữa bị ức chế, sự hoạt động của các cơ quan khác.

Biến chứng sau sinh mổ

Những biến chứng sau sinh như nhiễm trùng vết mổ… có thể gây ảnh hưởng tiêu cực lên cơ thể và tâm lý của mẹ, làm mẹ bị ít sữa.

1.3 Massage ngực không đúng cách

Chăm sóc ngực không đúng cách cũng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều chị em gặp phải tình trạng ít sữa sau sinh mổ.

• Để sữa về nhiều, các chị em nên massage ngực thường xuyên và đúng cách để bầu ngực được thư giãn và tăng tiết sữa.
• Nên massage nhẹ nhàng theo vòng tròn, tránh các động tác massage tác dụng lực quá mạnh vì sẽ làm vùng ngực bị tổn thương.

1.4 Mẹ bị stress vì sữa không về

• Khi không được bú no, bé thường quấy khóc và chậm lớn, điều này nhiều mẹ sốt ruột, lo lắng và căng thẳng, dẫn đến bị stress.
• Khi cơ thể căng thẳng, hoạt động của hệ thống não bộ - tuyến yên - buồng trứng sẽ bị ảnh hưởng và càng khiến cho quá trình tiết sữa bị hạn chế.

[caption id="attachment_1719" align="aligncenter" width="600"] Mẹ bị stress căng thẳng trước và sau sinh[/caption]

1.5 Áp lực từ gia đình

Thiếu sự quan tâm, chia sẻ từ gia đình, đặc biệt là người chồng cũng khiến mẹ mệt mỏi, trầm cảm dẫn đến ít sữa. Việc suy nghĩ quá nhiều dẫn đến trạng thái tâm lý tiêu cực, gây ảnh hưởng không ít đến quá trình điều tiết hormone trong cơ thể, làm sữa bị ít đi. .

2. Cách gọi sữa về cho các mẹ sinh mổ ít sữa

Các chị em ít sữa sau sinh mổ có thể tham khảo những phương pháp sau đây để sữa về nhiều hơn.

2.1 Những cách gọi sữa mà mẹ sinh mổ nên thực hiện

Cho con bú ngay lập tức khi được sự đồng ý của bác sĩ

• Cho bé bú ngay sau sinh, ngay khi được sự đồng ý của bác sĩ là cách hiệu quả để mẹ có lượng sữa ổn định trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ.
• Trong suốt quá trình mang thai, cơ thể mẹ đã dần chuẩn bị cho việc tiết sữa nuôi con. Chính hoạt động bú, mút của bé sẽ đánh thức chức năng này và khiến vú mẹ tiết sữa ra ngoài cơ thể thông qua núm vú.

Chế độ dinh dưỡng cho mẹ sinh mổ

Các mẹ sinh mổ có chế độ dinh dưỡng khác với người sinh thường vì có những thực phẩm mà chị em sinh mổ không nên ăn hoặc nên hạn chế ăn:

• Các thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ: Sau khi sinh mổ nên hạn chế ăn thực phẩm cay nóng nhiều dầu mỡ vì sẽ tạo gánh nặng cho hệ tiêu hóa và bài tiết phải làm việc quá tải khi mà cơ thể vẫn chưa thực sự phục hồi. Các thức ăn này cũng không tốt cho tiến trình tái tạo làm lành vết mổ của cơ thể.
• Không ăn các đồ có tính hàn: Như rau răm, bí xanh, dưa hấu...vì dễ gây lạnh bụng dẫn đến đau bụng, tiêu chảy.
• Không ăn các thực phẩm tanh: Như cá chép, mực, tôm...trong khoảng thời gian 3 tháng đầu sau sinh vì trong các thực phẩm trên có chứa các chất khiến cho vết mổ lâu lành hơn thậm chí có thể mưng mủ nếu chăm sóc không đúng.
• Không ăn rau muống vì dễ khiến vết mổ bị sẹo lồi.

Các chị em sinh mổ nên ưu tiên sử dụng những thực phẩm sau:

• Các món ăn giúp lợi sữa như: Chân dê hầm đậu tương, đậu phụ, đu đủ xanh hầm chân giò, rau ngót, các loại hạt,…
• Các món ăn giúp nhanh lành vết thương: Như thịt gà rang nghệ, chân giò nấu nghệ…
• Ăn các loại hoa quả tươi: Để tăng cường bổ sung các vitamin và khoáng chất cần thiết.

Xem thêm: Mẹ sinh mổ nên ăn gì để nhiều sữa?

Mẹ cần được thư giãn

Các mẹ cần phải thư giãn và giữ cho tinh thần thoải mái, tránh xa những căng thẳng, lo âu.

• Khi cơ thể được thư giãn, não bộ hoạt động tốt và cân bằng, kích thích tuyến yên và vùng dưới đồi tăng tiết hormone sản xuất sữa, làm sữa sớm tiết ra sau sinh và tiết ra nhiều hơn.
• Việc nghỉ ngơi thư giãn cũng có tác động tích cực lên cơ thể, giúp cho cơ thể mẹ nhanh hồi phục hơn và vết mổ nhanh lành hơn.

Mẹ cần ngủ đủ giấc

[caption id="attachment_1605" align="aligncenter" width="600"] Chế độ ngủ nghỉ hợp lý để tránh mất sữa mẹ nhé![/caption]

Giấc ngủ có vai trò quan trọng vì đây là lúc cơ thể nghỉ ngơi khỏi mọi sự căng thẳng, mệt mỏi.

• Hoạt động tái tạo tế bào cũng diễn ra mạnh mẽ trong giấc ngủ, giúp cơ thể mẹ hồi phục sau quá trình sinh nở.
• Chị em nên đảm bảo ngủ đủ giấc từ 8-10 tiếng/ngày. Ngoài thời gian ngủ tối cần có những khoảng nghỉ ngơi xen kẽ trong ngày.

Massage ngực ngay sau khi sinh

Việc massage ngực sau khi sinh sẽ giúp bầu ngực được lưu thông máu tốt và kích thích các tuyến sữa nằm dưới bầu ngực tiết sữa. Quá trình massage cũng giúp chị em thư giãn và thoải mái hơn.

Kích thích sữa về bằng máy hút sữa

Quá trình kích sữa bằng máy hút sữa cũng mang lại hiệu quả đáng kể cho những chị em ít sữa sau sinh mổ.

• Vắt sữa bằng máy sẽ đảm bảo có lực vắt sữa đều hơn cho cả hai bên bầu ngực từ đó mà giúp cả 2 bầu ngực tiết sữa đều. Việc vắt sữa bằng máy cũng tiện lợi và khiến các chị em bớt mỏi hơn là phương pháp vắt sữa bằng tay.
• Máy kích sữa tạo ra kích thích tương đồng với hoạt động bú mút của bé và khiến bầu ngực trống sữa. Đây là những tín hiệu tốt giúp cơ thể mẹ tiếp tục tiết sữa.

Lưu ý: Phương pháp này được ưu tiên sau phương pháp massage ngực bằng tay. Chị em nên sử dụng phương pháp massage bằng tay trước để gọi sữa về. Sau đó nếu lượng sữa vẫn chưa đủ thì mới sử dụng máy để kích sữa.

Tích cực uống nước và các thức uống lợi sữa

Nước đóng vai trò quan trọng không thể thiếu trong cơ thể nên chị em cần đảm bảo cung cấp từ 2,5-3l nước/ngày. Nước không chỉ thúc đẩy quá trình trao đổi chất và bài tiết trong cơ thể, mà còn là nguyên liệu chính tạo ra sữa, giúp cho quá trình sản xuất và thúc đẩy việc vận chuyển sữa nhanh chóng hơn.

Các thức uống lợi sữa cũng mang lại nhiều tác dụng tốt cho những chị em muốn tăng lượng sữa hiệu quả như nước chè vằng, nước rau má, nước đinh lăng… Chúng vừa chứa nước, vừa chứa các chất kích thích tạo sữa cần thiết cho các mẹ bị ít sữa.

Xem thêm: Uống gì cho mẹ sau sinh lợi sữa?

Vận động nhẹ nhàng sau khi sinh

• Sau khi sinh, nhiều chị em kiêng khem quá mức mà lười vận động. Điều này khiến cơ thể mẹ bị trì trệ, dễ cảm thấy mệt mỏi hơn.
• Chị em nên vận động, đi lại nhẹ nhàng vừa sức. Các động tác vận động cơ thể nhẹ nhàng được tập luyện thường xuyên sẽ giúp chị em có cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai hơn, tránh bị chuột rút, co cơ, điều hòa khí huyết và khiến cho các cơ quan khác được hoạt động trơn tru.

Sử dụng thực phẩm lợi sữa

Các loại thực phẩm lợi sữa sẽ giúp chị em kích thích sữa về hiệu quả nếu như các biện pháp trên vẫn không có tác dụng. Những thực phẩm lợi sữa có thành phần là các chất có tác dụng tăng tiết sữa và giúp sữa thơm hơn, ngon hơn, bé thích bú mẹ hơn.

Lưu ý: Chỉ sử dụng thực phẩm lợi sữa khi mẹ đã làm tất cả các phương pháp trên mà sữa vẫn về ít.

2.2. Một số kinh nghiệm của các mẹ sinh mổ đã gọi sữa thành công

Dưới đây là một số chia sẻ kinh nghiệm của các mẹ để kích thích sữa về sau sinh mổ:

[caption id="attachment_2257" align="aligncenter" width="600"] Chia sẻ kinh nghiệm gọi sữa mẹ về sau sinh mổ của bạn Nhung.[/caption]

[caption id="attachment_2258" align="aligncenter" width="600"] Chia sẻ kinh nghiệm gọi sữa về nhanh của các mẹ sinh mổ ít sữa trong diễn đàn.[/caption]

Khi gặp phải tình trạng ít sữa sau sinh mổ, các chị em không nên quá lo lắng mà hãy bình tĩnh để tìm hiểu nguyên nhân và có cách khắc phục hiệu quả. Trường hợp mẹ sinh mổ ít sữa quá lâu mà không cải thiện được, các mẹ nên đi khám bác sĩ để có cách kích thích sữa về chuẩn xác nhất!